Me Bi Dil Nêrgizên Xasse Divên 09:44

Me bi dil nêrgizên xasse divên
Semen û yasemînê taze divên

Nazik û neyşekerên tuhfe divên
Sosinên nazik û terwende divên

Dilberên dêmdur û durdane divên
Kewkebên şewq û şefeq zuhre divên

Naz-i perwerde û şehzade divên
Sayeperwerde me bêperde divên

Serwiqed dêmgul û lebxunçe divên
Ayetu l-lahî şerîf-nusxe divên

Lê bi i’rab û xet û cezme divên
Dilrubayan ne tinê xemze divên

Bi mesîhasifetê ’işwe divên
Samirî sihrisifet şêwe divên

Senemên sur ji semed her me divên
Ji me eswedheceran secde divên

Bi ziyaret me ji wan bûse divên
Turreya şeng-i dil-aşûfte divên

Mihridarên xwe di pijmurde divên
Pêşkişa te me dused nafe divên

Sed hezar etles û hem xare divên
Her li bo zînet û xemla te divên

Textebend û sifetên qeyseriyê
Dînberê horîmisalê zeriyê
Nazikê neyşekerê surperiyê

Pir ji dîna te xerîb im xanim
Ji te ser ta bi qedem heyran im

Her bi can teşnelebê le’lan im
Dil di benda giriha zulfan im

Yûsifê cur’ekeşê hicran im
Nuqteyê da’ireyê zindan im

Lew şubê da’ire sergerdan im
Badenoşê qedehê hirman im

Bi dil ateş ji ceger buryan im
Lew perîşan im we pir êşan im

’Aşiqê nazik û mehbûban im
Tu mebîn bêser û bêsaman im

Gulê baxê Iremê Bohtan im
şebçiraxê şebê Kurdistan im

çi tebî’et beşer û insan im
Li l-lahi l-hemd çi ’alîşan im

Di riya yar li rêza şan im
Lew di iqlîmê suxen xaqan im

Sibehê ’îd e û ez pê zan im
Ko bi kêra te seher qurban im

Xweşbirîndarekê bêderman im
Carekê şefqe ke rûhim canim

Ji xwidê ra veke benda beriyê
Dînbirê horîmisalê zeriyê
Nazikê neyşekerê surperiyê

Sosinên taze û mişkên walan
Bes perîşan ke li ser sermalan

Veke carek tu ji dora xalan
Ji dil em dayîne ber çingalan

Xencer û şîr û rimên qettalan
nezerê wer bide sahibhalan

Ko çi êsîr în di dest heyyalan
Lew elif tên me di herfên falan

Ko li şeklê reqemê sersalan
Tu y’ murada me ji ’er’erbalan

Zimzim û deng û zimihna lalan
Cezbe da me bi hezar ehwalan

Lew dinalîn ji neseq ’ebdalan
Ko bi mestî didirin yek palan

’Enberên xemrî û sosinalan
Sohr û zer şitrî û çîçek alan

Misriyên wan ji me kir kalan
Te ji qews û qezehên xilxalan

Ko bûyîn da’ire şubhet halan
Xemriyên xemzede nisbet dalan

Ko çevandîne ji reng gopalan
misriyan wer bide ber sîqalan

Zuhrerengê we şefeqmuşteriyê
Dînbirê horîmisalê zeriyê
Nazikê neyşekerê surperiyê

Sinbilan taze musenna nekirî
turreya şeng-i muterra nekirî

Xemriyan şêfite tuxra nekirî
’Er’erê xare û dîba nekirî

Dil û dîn xaret û yexma nekirî
Serê sewdazede sewda nekirî

Guhriyê nêrgisê şehla nekirî
Kuştiyê xencerê birra nekirî

Sa’etê vê se’etê ranekirî
Me ji qeyda xwe tesella nekirî

Lê xeramê li me mestane kirî
Ji me dil Ke’be û butxane kirî

De’weyê dilberîyê dane kirî
Celweyek mîrî û şahane kirî

Pêş-i şem’a xwe me perwane kirî
Dilê xemdîdeyê ma şa nekirî

Li me bêperde tecella nekirî
Wihe carek me tewella nekirî

xencekê qenc-i li Mella nekirî
Cegerê rîş-i mudawa nekirî

Bikujî aşiq û perwane kirî
Li şehîdê xwe temaşa nekirî

Ma we dilber dikirin dilberiyê
Dînbirê horîmisalê zeriyê
Nazikê neyşekerê surperiyê

Herdu qewsên te ji qudret ne ji Yeng
Jê bi mîzan bireşînin me xedeng

Biderin sîne bi ser pence peleng
Rom-i pişt dit ’ecemê bête fireng

Lê ne wek waqi’eya Gî û Peşeng
Hilbitin qenc ji nêv ateşê ceng

Tên suwaşê hebeş û nûbî û zeng
Tu dizanî çi neheng in çi neheng

Veke le’lan tu ji ser şekkerê teng
Ko j’ murada te bûyîn pêt û pereng

Mestê cewra te me bê bade û beng
Bê te cana li me ’alem bûye teng

Ji cefaya te nema qet li me reng
Tu dizanî çi dibêjit ney û çeng

Ji çi peyweste dinalin seradeng
Me dixwînin qed û bejna te yî şeng

Nêrgizên mest-i bi naz û neyireng
Lê tu tûba we ezê xesteyê leng

çi bikim feyde ko êvar e dereng
Mutriban da nekevin çeng-i ji çeng

Da nedit perdeyê ayîneyê zeng
Ko ji çenga me binalit xerçeng

Wek Melayî bi hezar reng û aheng
Bi fixan bêt û ji ber sed ferseng

çi xeber dim ji dilê tey wekî seng
Dikujî ’aşiqê miskîn bi tifeng

Nekirî terk-i tu vê kafiriyê
Dînbirê horîmisalê zeriyê
Nazikê neyşekerê surperiyê

Bi qedê nêrgiza Bohtan î
Nazikek şeng-i şubê reyhan î

çi xet işkeste şirîn reyhan î
Ko te pê nesx-i kirî dîwanî

Ellah ellah ji çi reng insan î
Yûsifê lebşekerê ’ibranî

Bes e ger wek te bidêrit sanî
horiyên rûhisifet rûhanî

Wek te ser ta bi qedem nûranî
Wek te haşa hebitin şîranî

“Ehsene l-lah” ji sira subhanî
Ko cemalek we munezzeh anî

Di misalek beşerî da danî
Me bi ilham-i ilahî zanî

Bi nişan-i qudret bê nîşan î
çi nişanzulmetê nûrefşan î

Li cemala semedî burhan î
Tu li derheq me çira erzan î

Ko sehergeh bimeşî seyranî
Te Melayê xwe qe carek nanî

Bi serefrazî û ’alîşanî
Secde bit ber qedema sultanî

Ne tinê rûh î tu rûh û can î
Zîneta husn û sura xoban î

Tac-i ferq-i serê mehbûban î
Tu bi şîranî û lebşekkeriyê

Dînbirê horîmisalê zeriyê
Nazikê neyşekerê surperiyê

مَه بِدِلْ نێرْگِزَيێنْ خَاصَّه دِڤێنْ
سَمَنُ و يَاسَمِينَێنْ تَازَه دِڤێنْ
نَازِكُ و نَیْشَكَرێنْ تُحْفَه دِڤێنْ
سۆسِنێنْ نَازِكُ و تَرْوَنْدَه دِڤێنْ
دِلْبَرێنْ دێمْدُڕُ و دُرْدَانَه دِڤێنْ
كَوْكَبێنْ شَوْقُ و شَفَقْ زُهْرَه دِڤێنْ
نَازِپَرْوَرْدَه وُ شَهْزَادَه دِڤێنْ
سَايَه پَرْوَرْدَه مَه بێپَرْدَه دِڤێنْ
سَرْوِقَدْ دێمْگُلُ و لَبْ غُنْچَه دِڤێنْ
(آيَةُ اللّٰهِْ)ێ شَرِيفْ نُسْخَه دِڤێنْ
لێ بِإِعْرَابُ و خَطُ و جَزْمَه دِڤێنْ
دِلْرُبَايَانْ نَه تَنێ غَمْزَه دِڤێنْ
بُومَسِيحَا صِفَتێ عِشْوَه دِڤێنْ
سَامِرِی سِحْرِ صِفَتْ شِيوَه دِڤێنْ
صَنَمێنْ سُڕْ ژِ صَمَدْ هَرْ مَه دِڤێنْ
ژِ مَه أَسْوَدْ حَجَرَانْ سَجْدَه دِڤێنْ
بِزِيَارَتْ مَه ژِ وَانْ بُوسَه دِڤێنْ
طُرَّهيَا شَنْگِ دِلْ آشُفْتَه دِڤێنْ
مِهْرِدَارێنْ خُوه ژِ پەژْمُرْدَه دِڤێنْ
پێشْكِشَا تَه مَه دُوسَدْ نَافَه ژِ چِينْ
سَدْ هَزَارْ أَطْلَسُ و هَمْ خَارَه دِڤێنْ
هَرْ لِبۆ زِينَتُ و خَمْلَا تَه دِڤێنْ

تَخْتَهبَنْدُ و صِفَتێنْ قَيْصَرِێ
دِينْبَرێ حُورِی مِثَالێ زَرِيێ
نَازِكێ نَیْشَكَرێ سُڕْپَرِيێ

ژِ تَه سَرْ تَا بِقَدَمْ حَيْرانِمْ
پُڕْ ژِ دِينَا تَه غَرِيبِمْ خَانِمْ
دِلْ دِ بَنْدَا گِرِها زُلْفَانِمْ
هَرْ بِجَانْ تَشْنَهلَبێ لَعْلَانِمْ
نُقْطَهيێ دَائِرَهيێ زِنْدَانِمْ
يُوسُفێ جَرْعَهكَشێ هِجْرَانِمْ
بَادَهنۆشێ قَدَحێ حِرْمَانِمْ
لَوْ شُبِی دَائِرَه سَرْگَرْدَانِمْ
لَوْ پَرِيشَانِمُ و پُڕْ اِێشَانِمْ
بِدِلْ آتَشْ ژِ جَگَرْ بِرْيَانِمْ
تُو نَبِينْ بێ سَرُ و بێ سَامَانِمْ
عَاشِقێ نَازِكُ و مَحْبُوبَانِمْ
شَبْچِرَاغێ شَبێ كُرْدِسْتَانِمْ
گُلێ بَاغێ إِرَمێ بُهْتَانِمْ
لِلّٰهِ الْحَمْدِ چِه عَالِی شَانِمْ
چِه طَبِيعَتْ بَشَرُ و اِنْسَانِمْ
لَوْ دِ اِقْلِيمێ سُخَنْ خَاقَانِمْ
ژِ رِییَا يَارێ لِرێزَا صَانِمْ
کُو بِگێرَا تَه سَحَرْ قُرْبَانِمْ
صِبَهێ عِيدَه وُ أَزْ پێ زَانِمْ
جَارَكێ شَفْقَه كَه رُوحِمْ جَانِمْ
خُوشْ بِرِينْدَارَكِی بێ دَرْمانِمْ

ژِ خُدێ رَا ڤَكَه بَنْدَا بَرِيێ
دِينْبَرێ حُورِیمِثَالێ زَرِيێ
نَازِكێ نَیْشَكَرێ سُڕْپَرِيێ

بَسْ پَرِيشَانْ كَه لِسَرْ مَالَانْ
سۆسِنێنْ تَازَه وُ مِشْكِينْ دَالَانْ
ژِ دِلْ أَمْ دَايِينَه بَرْ چَنْگَالَانْ
ڤَدَه جَارَكْ تُو ژِ و دۆرَا خَالَانْ
نَظَرێ وَرْ بِدَه صَاحِبْ حَالَانْ
خَنْجَرُ و رِمُ و شِيرێنْ قَتَّالَانْ
لَوْ أَلِفْ تێنْ مَه دِ حَرْفێنْ فَالَانْ
دَمَكێ دَا بِسَيْرِينْ سَدْ سَالَانْ

تُوِی مُرَادَا مَه ژْ عَرْعَرْ بَالَانْ
كُو لِشَكْلێ رَقَمێ سَرْسَالَانْ
جَذْبَه دَا مِنْ بِهَزَارْ أَحْوَالَانْ
زِمْزِمُ و دَنْگُ و زِمِهْنَا لَالَانْ
کُو بِمَسْتِی دِدَرِنْ يَكْ پالَانْ
لَوْ دِنَالِمْ ژِ نَسَقْ عَبْدَالَانْ
سۆهْرُ و زَرْ شَتْرِیُ و چِيچَكْ وَالَانْ
عَنْبَرێنْ خَمْرِیُ و سۆسِنْ كَالَانْ
تَه ژِ قَوْسُ و قُزَحێنْ خِلْخَالَانْ
مِصْرِیێ وَانْ ژِ مه دِلْ کِرْ تَالَانْ
خَمْرِيێنْ خَمْزَدَه نِسْبَتْ دَالَانْ
كُو بُویِینْ دَائِرَه شُبْهَتْ هَالَانْ
مِصْرِيَانْ وَرْ بِدَه بَرْ سِيقَالَانْ
كُو چَڤانْدِينَه ژِ رَنْگْ كُۆپَالَانْ

زُهْرَهرَنْگێ وُ شَفَقْ مُشْتَرِيێ
دِينْبَرێ حُورِیمِثَالێ زَرِيێ
نَازِكێ نَیْشَكَرێ سُڕْپَرِيێ

طُرَّهيَا شَنْگِ مُطَرَّا نَكِرِی
سُنْبُلَانْ تَازَه مُثَنَّا نَكِرِی
عَرْعَرێ خَارَه وُ دِيبَا نَكِرِی
خَمْرِيَانْ شِيفِتَه طُغْرَا نَكِرِی
سَرێ سَوْدَازَدَه سَوْدَا نَكِرِی
دِلُ و دِينْ غَارَتُ و يَغْمَا نَكِرِی
كُشْتِيێ خَنْجَرێ بِرَّا نَكِرِی
دِلێ غَمْدِيدَهيێ مَا شَا نَكِرِی
سَاعَتێ ڤێ سَعَتێ رَانَكِرِی
گُهْرِێ نَرْگِسێ شَهْلَا نَكِرِی
مَه ژِ قَيْدَا خُوه تَسَلَّا نَكِرِی
لِمَه بێ پَرْدَه تَجَلَّا نَكِرِی
مَه دِڤێ عَنْبَرِيَانْ شَا نَكِرِی
دَعْوَهيێ دِلْبَرِيێ رَانَكِرِی
لێ خَرَامێ لِمَه مَسْتَانَه كَرِی
جِلْوَيَكْ مِيرِیُ و شَاهَانَه كَرِی
پێشِ شَمْعَا خُوه مَه پَرْوَانَه كِرِی
ژِ مَه دِلْ كَعْبَه وُ بُتْخَانَه كِرِی
غَنْجَهكِی قَنْجِ ل«مَلّا» نَكِرِی
وَهه جَارَكْ مَه تَوَلَّا نَكِرِی
بِکُژِی عَاشِقُ و پَرْوَانَكِرِی
جَگَرێ رِيشِ مُدَاوَا نَكِرِی
لِ شَهِيدێنْ خُوه تَمَاشَا نَكِرِی
قَطْ بِرِينێ مَه تَه دَرْمانْ نَكِرِی

مَا وَه دِلْبَرْ دِكِرِنْ دِلْبَرِيێ
دِينْبَرێ حُورِیمِثَالێ زَرِيێ
نَازِكێ نَیْشَكَرێ سُڕْپَرِيێ

ژێ بِمِيزَانْ بِرَشِينِنْ مَه خَدَنْگْ
هَرْ دُو قَوْسێنْ تَه ژِ قُدْرَتْ نَه ژِ يَنْگْ
رۆمِ پِشْتْ دِتْ عَجَمێ بێتَه فَرَنْگْ
بِدَرِنْ سِينَه بِسَرْ پَنْجَه پَلَنْگْ
هِلْبِينِنْ قَنْجِ ژِ نێڤْ آتَشێ جَنْگْ
لێ نَه وَكْ وَاقِعَهيَا گِێوُ و پەشَنْگْ
تُو دِزَانِی چِه نَهَنْگِنْ چِه نَهَنْگْ
بێنْ سَوَاشێ حَبَشُ و نُوبِیُ و زَنْگْ
كُو ژْ مُرَادَا تَه بُوِينْ بێتُ و پَرَنْگْ
ڤَكَه لَعْلَانْ تُو ژِ سَرْ شَكَّرێ تَنْگْ
بێ تَه جَانَا لِمَه عَالَمْ بُويَه تَنْگْ
مَسْتێ جَوْرَا تَه مَه بێ بَادَه وُ بَنْگْ
تُو دِزَانِی چِه دِبێژِتْ نَیُ و چَنْگْ
ژِ جَفَايَا تَه نَمَا قَطْ لِمَه رَنْگْ
مَه دِخُونِنْ قَدُ و بَژْنَا تَهيَه شَنْگْ
ژِ چِه پَيْوَسْتَه دِ نَالِنْ سَرێ زَنْگْ
لێ تُو طُوبَا وُ أزێ خَسْتَهيێ لَنْگْ
نێرْگِزێنْ مَسْتێ بِنَازُ و نَبِرَنْگْ
مُطْرِبَانْ دَا نَكَڤِنْ چَنْگِ ژِ چَنْگْ
چِه بِكِمْ فَيْدَه كُو اِێڤَارَه دَرَنْگْ
وَكْ «مَلایِی» بِهَزَارْ رَنْگِ آهَنْگْ

دَا نَدِتْ پَرْدَهيێ آيِينَهيێ زَنْگْ
بِفِغَانْ بێتُ و ژِبَرْ سَدْ فَرِسَنْگْ
كُو ژِ چَنْگَا مَه بِنَالِتْ خَرِچَنْگْ
دِکُژِی عَاشِقێ مِسْكِينْ بِتِفَنْگْ
چِه خَبَرْ دِمْ ژِ دِلێ تَهیْ وَكِی سَنْگْ

نَكِرِی تَرْكِ تُو ڤێ كَافِرِيێ
دِينْبَرێ حُورِ مِثَالێ زَرِيێ
نَازِكێ نَیْشَكَرێ سُڕْپَرِيێ

نَازِكَكْ شَنْگِ شُبِی رَيْحَانِی
بِ قَدێ نێرْگِزَا بُهْتَانِی
كُو تَه پێ نَسْخِ كِرِی دِيوَانِی
چِه خَطْ اِشْكَسْتَه شِرِينْ رَيْحَانِی
يُوسِفێ لَبْ شَكَرێ عِبْرَانِی
اللّٰهْ اللّٰهْ ژِ چِه رَنْگِ اِنْسَانِی
حُورِيێنْ رُوحِ صِفَتْ رُوحَانِی
بَسَه گَرْ وكْ تَه بِدێرِتْ ثَانِی
وَكْ تَه حَاشَا هَبِتِنْ شِيرَانِی
وَكْ تَه سَرْ تَا بِقَدَمْ نُورَانِی
كُو جَمَالَكْ وَهْ مُنَزَّهْ آنِی
أَحْسَنَ اللّٰهْ ژِ سِرّا سُبْحَانِی
مَه بِإِلْهَامێ اِلٰهِی زَانِی
دِ مِثَالَكْ بَشَرِی دَا دَانِی
چِه نِشَانْ ظُلْمَتێ نُورْ أَفْشَانِی
بِنِشَانێ قُدْرَتْ بێ نِيشَانِی
تُو لِدَرْحَقْ مَه چِرَا أَرْزَانِی
لِجَمَالَا صَمَدِی بُرْهَانِی
تَه «مَلَايێ» خُوه قَه جَارَكْ نَانِی
كُو سَحَرْگَهْ بِمَشِی سَيْرَانِی
سَجْدَه بِتْ بَرْ قَدَمَا سُلْطَانِی
بِسَرْ أَفْرَازِیُ و عَالِی شَانِی
زِينَتَا حُسْنُ و سُڕا خُوبَانِی
نَه تَنێ رُوحِی تُو رُوحُ و جَانِی
تُو لِسَرْ دِلْبَرَانْ خَاقَانِی
تَاجێ فَرْقێ سَرێ مَحْبُوبَانِی

تُو بِ شِيرَانِیُ و لَبْشَكَّريێ
دِينْبَرێ حُورِی مِثَالێ زَرِيێ
نَازِكێ نَیْشَكَرێ سُڕْپَرِيێ

Melayê Cizîrî Dîvanı

15. yüzyılda Cizre'de yaşamış olan Ahmed Cüzeyrî'nin (Molla Cüzeyrî) Dîvanı, Şiirleri ve Kasideleri. Klasik Kürt edebiyatının başyapıtı.