Muhbetê Mihnet 21:47

مُحَبَتێ مِحْنَتْ دِ زۆرِنْ
حُبْ دِبێمْ بێ شَكْ بَلَايَه
Muhbetê mihnet di zor in
Hub dibêm bêşek bela ye

عُمْرُ و ژِی خُوشْ پێ دِبۆرِنْ
سۆتِنُ و دَرْدُ و جَفَايَه
’Umr û jî xweş pê diborin
Sotin û derd û cefa ye

سۆتِنُ و دَرْدێ أَڤِينێ
عِلَّتێ دَاغُ و بِرِينێ
Sotin û derdê evînê
’Illetê dax û birînê

خُوشْ دِبِنْ مَا أَوْ بِدِينێ ؟
شَرْبَتَا لێڤَانْ مِفَايَه
Xweş dibin ma ew bi dînê
şerbeta lêva mufa ye

هَرْ دِلێ سۆهْتِی بِئُلْفێ
يَارْ نَه دَرْمانْ كِتْ بِزُلْفێ
Her dilê sotî bi ulfê
Yar ne derman kit bi zulfê

تَا أَبَدْ أَوْ بَنْدێ قُلْفێ
عِشْقِ دَرْدَكْ بێ دَوَايَه
Ta ebed ew bend di qulfê
’Işiq derdek bêdewa ye

عِشْقِ دَرْدَكْ بێ طَبِيبَه
لێ مِفَا وَصْلَا حَبِيبَه
’Işiq derdek bêtebîb e
Lê mufa wesla hebîb e

كُشْتِمَه جَوْرَا رَقِيبَه
پُڕْ لَعِينێ رُوسِيَايَه
Kuştime cewra reqîb e
Pir le’înê rûsiya ye

دَاغُ و کَیْ مِنْ لێ هَزَارِنْ
گُلْ دِ دَسْتْ شَوْكێنْ بِخَارِنْ
Dax û key min lê hezar in
Gul di dest şewkên bixar in

سُڕْپَری دێوْ وێ لْكَنارِنْ
أَهْرِمَنْ خَاتَمْ رَڤَايَه
Surperî dêw wê l’ kinar in
Ehremen xatem reva ye

طَبْعِ دێوَانْ دَسْتْ گَهِشْتێ
حُورُ و وِلْدَانێنْ بَهِشْتێ
Teb’ê dêwan dest gehiştê
Hor û wildanên bihiştê

عَاشِقێ دِلْبَنْدێ قِشْتێ
جَانْ بِدِتْ يَكْجَارْ رَوَايَه
’Aşiqê dilbendê qiştê
Can bidit yek car rewa ye

مِحْنَتُ و جَوْرَا حَبِيبِی
قَهْرُ و آزَارَا رَقِيبِی
Mihnet û cewra hebîbî
Qehr û azara reqîbî

حَقْ تَنێ دَا مِنْ غَرِيبِی
لێ شُكُرْ باخُوێ وه دَايَه
Heq tinê da min xerîbî
Lê şukur baxwoy we daye

رُهْنِيَا وێ شَوْقُ و تَاڤێ
شَرْبَتَا قَنْدُ و گُلَاڤێ
Rohniya wê şewq û tavê
şerbeta qend û gulavê

كَسْ نَهِنْ مَحْرُومْ ژِ نَاڤێ
لێ تَنێ بَوْ مِنْ غَلَايَه
Kes nehin mehrûm ji navê
Lê tinê bo min xela ye

بێ نَصِيبْ مِنْ دِی ژِ جَامێ
دُورِ دُورْ مَحْرُومْ ژِ رَامێ
Bênesîb min dî ji camê
Dûridûr mehrûm ji ramê

گِرْتِيێ وێ قَيْدُ و دَامێ
أَڤْ غَرِيبێ جَانْفِدَايَه
Girtiyê wê qeyd û damê
Ev xerîbê canfida ye

دُورَه دَسْتِمْ بێ نَصِيبِمْ
دِلْبَرِمْ خَانِمْ حَبِيبِمْ
Dûredest im bênesîb im
Dilberim xanim hebîbim

پُڕْ ژِ دِينَاتَهيْ غَرِيبِمْ
رُوحُ و رَاحَتْ مِنْ لِقَايَه
Pir ji dîna te xerîb im
Rûh û rahet min liqa ye

پُڕْ مُلَازِمْ تێمْ لِقَايێ
مَامَه حَتَّا مُلْتَقَايێ
Pir mulazim têm liqayê
Mame hetta multeqayê

مِنْ رِحێ شِرِينْ دِدَايێ
هُدْهُدْ أَرْ مِزْگِينْ بِدَايَه
Min rihê şîrîn didayê
Hudhud er mizgîn bidaye

هُدْهُدێ رِضْوَانێ غَیْبێ
سَدْ خَبَرْ شِرِينْ ژِ جَیْبێ
Hudhudê ridwanê xeybê
Sed xeber şîrîn ji ceybê

دَا دِلێ مِنْ مُرْدَه حَیْ بێ
گُهْ لِرێ مِنْ وَكْ صَبَايَه
Da dilê min murde hey bê
Guh li rê min wek seba ye

چَهْڤْنێرِمْ گُهْ لِرێمَه
لێ صَبَا رُو دَايَه پێ مَه
çehvenêr im guh li rê me
Lê seba rê da ye bê me

عَرْضِحَالَا مُحَبَتێ مَه
بَنْدَيَكْ صَادِقْ «مَلَايَه»
’Erdihala muhbetê me
Bendeyek sadiq Mela ye

جَانْفِدَايَه مِنْ دِ رێ دَا
فُرْقَتێ دَرْبَكْ وَه لێ دَا
Canfidayê min di rê da
Firqetê derbek we lê da

قَالِبَكْ بێ رُوحَه وێ دَا
كُشْتْ دِبێمْ بێ مِنْ رَوَايَه
Qalibek bêrûh e wê da
Kuşt dibêm min lê rewa ye

دَمْ بِدَمْ أَوْ چَهْڤْنێرَه
بێتَه نِيشَانَكْ تَه ژێرَه
Dem bi dem ew çehvenêr e
Bête nîşanek me jê re

دَا بِبِتْ أَوْ زِنْدَه ڤێرَه
يَارێ صَادِقْ بێ بَهَايَه
Da bibit ew zinde vê re
Yarê sadiq bêbiha ye

عَاشِقێنْ صَادِقْ دِ كێمِنْ
يَارْ دِبێ : سَدْ جَانْ فِدێ مِنْ
’Aşiqên sadiq di kêm in
Ma dibê sed can fidê min

زَانِمْ أَوْ نَاژِيتَه بێ مِنْ
عَاشِقُ و پُڕْ مُبْتَلَايَه
Zanim ew najîte bê bin
’Aşiq û pir mubtela ye

عَالِمِينْ أَمْ ڤێ دِزَانِينْ
جِسْمَه أَوْ أَمْ رُوحُ و جَانِينْ
’Alim în em vê dizanîn
Cism e ew em rûh û can în

قَطْ ژِ هَڤْ بَاطِنْ خُيَانِينْ
گَرْ چِه ظَاهِرْ أَوْ جُدَايَه
Qet ji hev batin xwiya nîn
Gerçi zahir ew cida ye

هُدْهُدێ وێ رَمْزُ و رَازێ
رَابُ و أَوْ چۆ گُفْتَه سَازێ
Hudhudê wê remz û razê
Rabû ew çû goft bi sazê

قِصَّه بِرْ بَحْثَا مَجَازێ
قَاصِدێ خُوشْطَبْعِ بَايَه
Qisse bir behsa mecazê
Qasidek xweşteb’-i ba ye

بَا دَمێ وَقْتِ مَجَالْ دَا
چۆ كُويێ يَارْ لێ دِپالْ دَا
Ba demê weqtê mecal da
çû kû ew yareh bi pal da

قِصَّهيَا حَالِی بِحَالْ دَا
گُهْ دِدێرِتْ يَارْ پَنَايَه
Qisseya halî bi hal da
Guh didêrit yar-i ba ye

مُحَبَتَا مَحْبُوبُ و لَاتَانْ
بَرْقَكَه ژْ نُورِ صِفَاتَانْ
Muhbeta mehbûb û latan
Pir vekir zîwersifatan

دَايَه قَلْبُ و رُوحُ و ذَاتَانْ
رۆژْ دِ مِرْآتێ خُيَايَه
Daye qelb û rûh û zatan
Roj di mir’atê xwiya ye

مُحَبَتَا صُورِی دُو قِسْمَه
قُفْلُ و مِفْتَاحُ و طِلِسْمَه
Muhbeta sorî du qism e
Qufl û miftah û tilism e

هِنْ ژِ رُوحَه هِنْ ژِ جِسْمَه
نَارُ و نُورَه هِنْ هَوَايَه
Hin ji rûh in hin ji cism e
Nar û nûr e hin hewa ye

حُبّێ جِسْمَانِی دُو رۆژِنْ
گَرْ چِه دِلْ پُڕْ پێ دِسۆژِنْ
Hubbê cismanî du roj in
Gerçi dil pir pê disojin

خَفْ جَگَرْ پَيْكَانْ دِنۆژِنْ
مِثْلِ نَقْشێ بێ بَقَايَه
Xef ceger peykan dinojin
Mislê neqş-i bêbeqa ye

گُلْ حَتَا سُهْرِنْ بِطێ ڤَه
بێنْ تَبَسُّم پێڤَه پێڤَه
Gul heta sohr in bi tê ve
Bên tebessum pê ve pê ve

بُلْبُلێ سَرْخُوشْ دِ نێڤَه
نَغْمَه وُ نَالُ و نَوَايَه
Bilbilê serxweş di nêv e
Nexme û nal û newa ye

هَرْ چِه جِلْوَه بُو ژِ نَاڤێ
نُوگُلَكْ دِی گِرْتْ خُنَاڤێ
Herçi cilwa bû ji navê
Nû gulek dî girt xwinavê

وی ژِ دِلْ چُو مُحَبَتَا ڤێ
أَوْ بِیَا دِيرَا تَبَايَه
Wî ji dil çû muhbeta vê
Ew bi ya dî ra teba ye

هَرْ كَسێ مُحَبَتْ ژِ رُوحَه
مُبْتَلَایْ نُورَا سُبُوحَه
Herkesê muhbet ji rûh e
Mubtelay nûra subûh e

وێ دِ دِلْ دَا سَدْ جُرُوحَه
جَذْبَه وُ لَرْزِينُ و تَايَه
Wî di dil da sed curûh e
Cezbe û lerzîn û ta ye

هَرْدُو رُوحْ يَكْ نُورِ تَاڤِنْ
چَرْخَكَه وْ دُو سْتێرْ لِنَاڤِنْ
Herdu rûh yek nûrê tav in
çerxek û du stêr di nav in

هَرْدُو دَانَه مُرْغُ و دَاڤِنْ
اِسْمێ حَیْ دَامْ لێ ڤَدَايَه
Herdu dane murxê dav in
Ismê hey dav lê veda ye

نُورَه پُڕْ نَادِرْ وُجُودَه
گَرْ چِه أَوَّلْ نَارُ و دُودَه
Nûr e pir nadir wucûd e
Gerçi ewwel nar û dûd e

بَرْقێ لَامِعْ دێ لِكُو دَه ؟
حُبْ دِ قَلْبَانْ كِيمِيَايَه
Berqê lami’ dê li kû de
Hub di qelban kîmiya ye

عَارِفِێ جَوْهَرْ شِنَاسِی
اێ بِڤی وَصْفُ و لِبَاسِی
’Arif î cewherşinas î
Ê bi vî wesf û libasî

دێ قَدِرْ بێهْتِرْ بِنَاسِی
مَقْعَدێ صِدْقێ جَزَايَه
Dê qedir behter binasî
Meq’edê sidqê ceza ye

دُورْ نَكِی دَا وِی ژْ دَرێ خُوه
وَرْ نَگێرِی وِی ژْ بَرێ خُوه
Dûr nekî da wî ji derê xwe
Wernegêrî ji wî berê xwe

بۆرِيَه أَوْ دِ سَرێ خُوه
سَرْ دِ نَاڤَا رێ نِهَايَه
Boriye ew di serê xwe
Ser di nava rê nihaye

مَا دِبِتْ أَوْ دُورَهدَسْتْ بِتْ
وێ ژِ فِنْجَانَا تَه مَسْتْ بِتْ
Ma dibit ew dûredest bit
Dê ji fincana te mest bit

جَامْ ژِ شَهْكَاسێ بِدَسْتْ بِتْ
أَبْتَرَانْ أَوْ مَیْ دَوَايَه
Cam ji şehkasê bi dest bit
Ebteran ew mey dewa ye

يَارِی پُڕْ حُسْنَكْ لِبَالْ بُو
دِلْبَرَكْ غَايَتْ جَمَالْ بُو
Yarê pir husnek li bal bû
Dilberek xayet cemal bû

أَوْ ژِ حَالْ آگَهْ بِحَالْ بُو
شُبْهِ وێ شَفْقَه وْ عَطَايَه
Ew bi hal ageh bi hal bû
şubhê wê şefqe w ’eta ye

مَهْدَرَا وێ خێرِخُوازِێ
نُكْتَهيَكْ وێ رَمْزُ و رَازێ
Mehdera wî xeyrixwazî
Nukteyek j’ wê remz û razî

وێ بِدِلْ سَحْ كِرْ ژِ سَازێ
مُغْنِیُ و قَانُونُ و نَايَه
Wê bi dil seh kir ji sazî
Muxnî û qanûn û nay e

يُوسُفێ دَوْرێ زَمَانِی
گَۆ نَسِيمْ : هَانْ ڤِی نِشَانِی
Yûsifê dewr û zemanî
Go nesîm han vî nişanî

بێ ژِ بۆ بَگْهێ دَهَانِی
نَخُوَشَانْ أَوْ لێ شِفَايَه
Lê ji bo nekhê dehanî
Nexweşan ew lê şifa ye

مَاوَرَا بَلْگێنْ گُلێ بُو
بێهْنُ و بُويَا كَاكُلێ بُو
Mawera belgên gulê bû
Bihn û bûya kagulê bû

دَارُويێ قَلْبێ «مَلێ» بُو
لَوْ بِچَهْڤێنْ دِلْ جَلَايَه
Darûwê qelbê Melê bû
Lew bi çehvên min cila ye

بَا نَسِيمْ دێ چِی لَزِينِی
سَاغُ و سَالِمْ تُو بِبِينِی
Banesîm dê çî lezînî
Sax û salim ma tu bînî

ڤی كُمَیْدی لێ گَهِينِی
دَا سِوارْ بِتْ لێ پَيَايَه
Vî kumêdî lê gehînî
Da siwar bit lê peya ye

غَفْلَتێ بَایێ نَسِيمْ هَاتْ
خَفْ ژِ بَالْ يَارێ كَرِيمْ هَاتْ
Xefletî, bayê nesîm hat
Xef ji bal yarê kerîm hat

پُڕْ بِاِحْسَانَكْ عَظِيمْ هَاتْ
قَاصِدێ شَاهێ گَدَايَه
Pir bi ihsanek ’ezîm hat
Qasidê şahê geda ye

دِلْ نَفَسْ دِيسَا بِبَرْ هَاتْ
لَوْ حَكِيمْ لُقْمَانْ بِسَرْ هَاتْ
Dil nefes dîsa bi ber hat
Lew hekîm Luqman bi ser hat

نَافِعێ دَرْدێ جِگَرْ هَاتْ
طَالِعێ كَوْكَبْ نُمَايَه
Nafi’ê derdê ceger hat
Tali’ê kewkeb numa ye

مِنْ كُو أَوْ نِيشَانْ گَهَشْتێ
أَڤْ دِلێ سَدْ دَاغِ رَشْ تێ
Min ko ew nîşan giheştê
Ev dilê sed dax-i reş tê

ذَرَّيَكْ خُوشْ لێ نَهِشْتْ تێ
اِسْمێ أَعْظَمْ پێ گَهَايَه
Zerreyek xweş lê neheştê
Ismê e’zem pê gihaye

چُومَه سَرْ پِشْتَا كُمیْدی
مِنْ ژِێ پُڕْ أۆ ژانُ و كَیْ دِی
çûme ser pişta kumeydî
Min jî pir ew jan û key dî

بَحْرُ و بَرْ مَه لْبَرْ خُوه طَیْ دِی
دَشْتُ و چۆلێ كَرْبَلَايَه
Behr û ber me l’ ber xwe tey dî
Deşt û çol û Kerbela ye

مَه وْ نَسِيمْ خُوشْ پَنْجَه تێکْرَا
وێ دِچِينْ وَكْ طَيْرِ ڤێكْرَا
Me w nesîm xweş pence têk ra
Wê diçîn wek teyr-i vêk ra

بحْثێ زُلْفَا يَارِ پێكْرَا
بۆرێ عِشْقێ پُڕْ فَڕايَه
Behsê zulfa yarê pêk ra
Borê ’işqê pir fira ye

گُنْبَدا نُورِينْ خُيَا بُو
سْپێدَهيَا صَادِقْ نُمَا بُو
Gunbeda nûrîn xwiya bû
Spêdeya sadiq numa bû

يَكْ بِيَكْ شَوْقێ ڤَدَا بُو
قَصْرُ و أَيْوَانُ و سَرَايَه
Yek bi yek şewqê veda bû
Qesr û eywan û sera ye

قُمْرِیُ و بُلْبُلْ دِخُونِنْ
لێ عَجَبْ أَوْ خُوشْ دِمِينِنْ
Qumrî û bilbil dixwînin
Lê ’eceb ew xweş dimînin

هَرْ سَحَرْ مَحْبُوبْ دِبِينِنْ
عَنْدَلِيبْ ڤێرَا تَبَايَه
Her seher mehbûb dibînin
’Endelîb vê ra teba ye

بُخْچَهيَا سۆرْگُلْ دِ گَشْ تێ
چِيچَكُ و رَيْحَانِ رَشْ تێ
Buxçeya sorgul di geş tê
çîçek û reyhan-i reş tê

دِلْبَرێ سَيْرَانُ و گَشْ تێ
سُنْبُلَانْ طَاطَا سَمَايَه
Dilrubayan tîne geştê
Sinbilan ta-ta sema ye

سَبْزَيَانْ شَبْنَمْ گُلَاڤْ لێ
سۆرْ عَقِيقَانْ دُڕْ خُنَاڤْ لێ
Sebzeya şebnem gulav lê
Sor’eqîqan dur xwinav lê

دِلْبَرَانْ سَيْرَانُ و راڤْ لێ
عَرْعَرَانْ سِيتَابِ دَايَه
Dilberan seyran û rav lê
’Er’eran sîtab-i daye

بُومْ شَرِيفْ أَزْ بْآسِتَانێ
شَاهِدێنْ وێ گُلْسِتَانێ
Bûm şerîf ez b’ asitanê
şahidên wê gulistanê

سَاقِيَانْ جَامْ جَامْ دِدَانێ
كَوْكَبَانْ سَیْوَانْ ڤَدَايَه
Saqiyan cam cam didanê
Kewkeban seywan veda ye

چَنْدَكِی چَمَنْ حَرَمْ بُو
لێ مُدَامْ وَكْ صُبْحَهدَمْ بُو
çendekê çemen xwirem bû
Lê medam ew subhedem bû

مِنْ بِهِشْتْ بَاغێ اِرَمْ بُو
لێ صَبَا گۆ مِنْ سَبَایه
Min bi hiş baxê Irem bû
Lê seba go min Seba ye

صَفْ بِصَفْ وِلْدانْ پَرِی بُونْ
بَنْدێ زُلْفَا عَنْبَرِی بُونْ
Sef bi sef wildan perî bûn
Bendê zulfa ’enberî bûn

تێکْ لِدێمی مُشْتَرِی بُونْ
رَقْصُ و گۆڤَنْدُ و صَفَايَه
Têk li dêmê muşterî bûn
Reqs û govend û sefa ye

پُڕْ عُمِرْ مِنْ چُو بِسَخْتِی
لێ شُكُرْخُوَازِمْ ژِ بَخْتِی
Pir ’umir min çû bi suxtî
Lê şukurxwaz im ji bextî

زُهْرَهيَكْ بُو أَوْ لِتَخْتِی
بَلْكُو بێمْ «شَمْسُ الضُّحَی» يَه
Zuhreyek bû ew li textî
Belko bêm şemsu d-duha ye

پَرْدَهيَا خَلْوَێ كُو هِلْدَا
يَنْگِيَكْ مِنْ دِی دِ مِلْ دَا
Perdeya xelwê ko hilda
Yengiyek min dî di mil da

گَزْمَهيَا ژَهْرێ لِدِلْ دَا
قَطْ نَگۆ قَتْلُ و خَطَايَه
Gezmeya jehrî li dil da
Qet nego qetl û xeta ye

هادِرِی چُومْ سَجْدَه ژێرَا
لێ نِيَتْ اِحْرَامْ نَه ڤێرَا
Hadirî çûm secde jê ra
Lê niyet ihram ne vê ra

عَاشِقێ أَڤْ گَزْمَه تێرَا
هَرْ چِه طَاعَتْ كِتْ رَوَايَه
’Aşiqê ev gezme tê ra
Herçi ta’et kit rewa ye

چُومْ زِيَارَتْ پێ وُ دَسْتِی
لێ نَهِشْتْ أَوَّلْ بِقَسْتِی
çûm ziyaret pê û destî
Lê nehişt ewwel bi qestî

دَا بِسۆژِتْ رُوحُ و هَسْتِی
عَاشِقَانْ سۆتِنْ جَزَايَه
Da bisojit rûh û hestî
’Aşiqan sotin ceza ye

شَرْبَتَا وَصْلَا خُوه نَادَتْ
يَارْ هَنِنْ عَاشِقْ جَزَا دَتْ
şerbeta wesla xwe nadet
Ta hinek ’aşiq ceza det

دِلْبَرَانْ أَڤْ رَنْگَه عَادَتْ
مَهْرُوَانْ كَمْتَرْ وَفَايَه
Dilberan ev reng e ’adet
Mehrûyan kemtir wefa ye

پیشَه مَحْبُوبْ غَنْجُ و نَازَه
وَصْفَتێ عَاشِقْ نِيَازَه
Pîşe’ê wan xenc û naz e
Sen’etê ’aşiq niyaz e

يَارْ لِبَرْ زازانْ اِجَازَه
شَرْبَتَا شِرِينْ مَفَايَه
Yar li ber zazan ’icaz e
şerbeta şîrîn mufa ye

چُومْ طَوَافَا پێ وْ دَسْتَانْ
شُبْهَتێ سَكْرَانُ و مَسْتَانْ
çûm tewafa pê û destan
şubhetê sekran û mestan

أَهْلێ حَالُ و خُوبْپَرَسْتَانْ
وَانْ ژِ عُمْرْ أَڤْ مُدَّعَايَه
Ehlê hal û xobperestan
Wan ji ’umr ev mudde’a ye

تِلِّيێنْ نَازِكْ شَمَالِينْ
مِنْ لِسَرْ چَهْڤێنْ خُوه مَالِينْ
Tilliyên nazik şemalîn
Min li ser çehvên xwe malîn

طَالِبێ وَرْدێنْ بِخَالِينْ
دِلْ دِ ڤێ فِكْرێ تَبَايَه
Talibê werdên bixal în
Dil di vê fikrê teya ye

چُۆ عُمِرْ مَه دْ ڤێ خَيَالێ
مَا شَڤَكْ عِيدانْ دِ سَالێ
çû ’umir mi d’ vê xiyalê
Ma şevek ’îdan di salê

بێمْ زِيَارَتْ زُلْفُ و خَالێ
رۆژُ و شَڤْ مِنْ أَڤْ دُعَايَه
Bêm ziyaret zulf û xalê
Roj û şev min ev du’a ye

چَرْخْ دِتِرْسِمْ كِتْ شِتَابێ
زُو أَجَلْ پێ دِتْ رِكَابێ
Çerx ditirsim kit şitabê
Zû ecel pê det rikabê

جَانْ بِرِتْ مَه دْ ڤێ عَذَابێ
أَڤْ سِيَاهْرَنْگْ أَژْدَهَايَه
Can biret mi d’ vê ’ezabê
Ev siyahreng ejdeha ye

چَنْدَكِی صَادِقْ جَمَا بِنْ
أَرْ بِبێژِی جَانْفِدَا بِنْ
Çendekê sadiq cema bin
Er bibêjî can fida bin

وَكْ «مَلێ» لَازِمْ تُو نَابِنْ
وِی ژِ دِلْ جَانێ خُوه دَايَه
Wek Melê lazim tu nabin
Wî ji dil canê xwe daye

Melayê Cizîrî Dîvanı

15. yüzyılda Cizre'de yaşamış olan Ahmed Cüzeyrî'nin (Molla Cüzeyrî) Divan'ı.