Dilberê Serdarê Xwiban 39:59

دِلْبَرێ سَرْدَارێ خُوبَانْ
أَزْ نِزَامْ آگَهْ هَيَه
Dilberê serdarê xûban
Ez nizam ageh heye

عَارِفَه بْحَالێ قُلُوبَانْ
عَالِمَه بْحَالێ مَه يَه
`Arif e bi halê qulûban
`Alim e bi halê me ye

عَالِمَه بْدَاغێنْ فُؤَادَانْ
گَزْمَيێنْ وَانْ نُونُ و صَادَانْ
`Alim e b’ daxê fu`adan
Gezmeyên wan nûn û şadan

چُونَه دِلْ حَتَّا بِرَادَانْ
يَنْگِيێ رَشْ گۆشَهيَه
çûne dil hetta biradan
Yengiyê reşgoşe ye

گَزْمَيێنْ وَانْ صَادُ و نُونَانْ
آوِرَّێنْ أَسْوَدْ عُيُونَانْ
Gezmeyên wan şad û nûnan
Awirên eswed`uyûnan

ڕَادِكِنْ أَوْ قَتْلُ و خُونَانْ
مِنْ دِيَه وْ دِلْ شَهْدَهيَه
Radikin ew qetl û xwînan
Min diye û dil şehde ye

لَازِمَه لْسُلْطَانُ و مِيرَانْ
پُرْسْكِرِنْ لْحَالێ أَسِيرَانْ
Lazim e l’ sultan û mîran
Pirskirin l’ halê esîran

أَمْ كِرِينْ آمَانْجێ تِيرَانْ
سُخْتَهيێنْ دَرْمانْدَهيَه
Em kirîn amancê tîran
Suxteyên dermande ye

هێژْ نِزَانِمْ مِيرْ دِ بِيرِينْ
زَانِتْ أَمْ سِی سَالْ أَسِيرِينْ
Hêj nizanim mîr di bîr în
Zanit em sî sal esîr în

چَهْڤَهنێرْ پُرْسَكْ أَمِيرِينْ
لَوْ بِرَحْمُ و شَفْقَهيَه
çehvenêr pirsek emîr în
Lew bi rehm û şefqe ye

پُڕْ دِبێمْ شَفْقَه لِبَالَه
عَارِفُ و صَاحِبْكَمَالَه
Pir dibêm şefqe li bal e
`Arif e û sahibkemal e

جَارِنَانْ بێین‍َه خَيَالَه
پُرْسْ بِكِتْ چِه لێ هَيَه
Carinan bêne xiyal e
Pirs bikit çi lê heye

شَفْقَه كِتْ جَارْ جَارْ نِهِينِی
تۆلَهيێ آسْتَانْ ڤَخُوِينِی
Şefqe kit carcar nihînî
Toleyê astan vixwînî

دَا ڤَكِمْ دَاغَانْ بِبِينِی
نَارُ و پێتُ و شُعْلَهيَه
Da vekim daxan bibînî
Nar û pêt û şu`le ye

دَا بِزَانِتْ بێتُ و نَارِمْ
كُشْتِيێ جُۆهْتێ خُمَارِمْ
Da bizanit pêt û nar im
Kuştiyê cohtê xumar im

مُحَبَتێ سۆهْتِمْ بُوَارِمْ
لَازِمْ أَوْ زَانِتْ وَهيه
Muhbetê şohtim biwarim
Lazim ew zanit we ye

عَالِمَه بْدَرْدُ و بِرِينێ
مَادَمَا دِيدَارُ و دِينێ
`Alim e b’ derd û birînê
Ma dema dîdar û dînê

خَفْ دِبِتْ رَمْزَا أَڤِينێ
ڤێ بِزَانْ بێ شُبْهَهيَه
Xef dibit remza evînê
Vê bizan bêşubhe ye

هَرْ دَمَا دِلْبَرْ دِيَارْ بِتْ
جَانُ و دِلْ تێکْ تَارُ و مَارْ بِتْ
Herdema dilber diyar bit
Can û dil têk tar û mar bit

دێ چِه رَنْگْ مُحْبَتْ سِتَارْ بِتْ
خَفْكِرِنْ بێ فَيْدَهيَه
Dê çi reng muhbet sitar bit
Xefkirin bêfeyde ye

هَرْ دَمَا مَحْبُوبْ ظُهُورْ بِتْ
زێدَه مَظْهَرْ بێ قُصُورْ بِتْ
Herdema mehbûb zuhûr bit
Zêde mezher bêquşûr bit

دێ تَجَلَّايَكْ لِطُورْ بِتْ
بَرْقێ لَامِعْ جَذْبَهيَه
Dê tecellayek li tor bit
Berqê lami` cezbe ye

جَذْبَهيێ دِلْ ژِ وُجُودْ بِرْ
خَفْ ژِ بَرْ عَيْنێ حَسُودْ بِرْ
Cezbeyê dil ji wucûd bir
Xef ji ber `eynê hesûd bir

مِنْ بِمِحْرَابێ سُجُودْ بِرْ
لێ حَجَرْ نِيشَانَهيَه
Min di mihrabê sucûd bir
Lê hecer nîşane ye

سَجْدَهيَا بَرْ نُونُ و دَالَانْ
مِنْ طَوَافَا زُلْفُ و خَالَانْ
Secdeya ber nûn û dalan
Min tewafa zulf û xalan

أَوْ بَسَه ژْ صَاحِبْ جَمَالَانْ
دَا بِچِينْ لێ عُمْرَهيَه
Ev bes e j’ sahibcemalan
Da biçîn lê `umre ye

اێ يَكِی صَادِقْ حَبِينِی
بێ حِجَابْ قَطْ أَوْ بِبِينِی
Ê yekê sadiq hebînî
Bêhicab ger ew bibînî

مَا لِهِشْيَارِی دِمِينِی
سَرْخُوَشێ بێ بَادَهيَه
Ma li hişyarî dimînî
Serxweşê bêbade ye

عِشْقَه طُغْرَايَا نِهِينِی
هَرْ دَمَا مَحْبُوبْ دِبِينِی
`Işq e tuxraya nihînî
Herdema mehbûb dibînî

دێ بِدِلْ لَازِمْ بِخُوينِی
أَڤْ چِه اِسْمُ و نُسْخَهيَه
Dê bi dil lazim bixwînî
Ev çi ism û nusxe ye

لَامِعَا وێ حُسْنُ و نُورێ
گَرْ چِه تێ دِلْ شُبْهێ طُورێ
Lami`a wê husn û nûrê
Gerçi tê dil şubhê torê

بَاطِنَه نَايێ ظُهُورێ
لێ حِجَابُ و پَرْدَهيَه
Batina nayê zuhûrê
Lê hicab û perde ye

عَارِفِنْ مَعْنَاشُنَاسِنْ
أَوْ بِسَدْ صُورَتْ لِبَاسِنْ
`Arif in me`naşunas in
Lê bi sed şûret libas in

غَيْرِی مَحْبُوبْ وَانْ نَنَاسِنْ
خَفْ ژِ وَانْ زَانِی مهيه
xeyrê mehbûb wan nenas in
Xef ji wan zanî me ye

اێ لِمِنْ يَنْگِی كِشَانْدِی
سَدْ خَدَنْگْ ڤێرَا رَشَانْدِی
Ê li min yengî kişandî
Sed xedeng vê ra reşandî

دِلْ ژِ دَرْبێ هَرَّشانْدِی
أَزْ كِرِیمْ أخْتَرْمَهيَه
Dil ji derbê herişandî
Ez kirî extirme ye

لَازِمْ أَوْ زَانِتْ بِحَالِی
دِلْبَرُ و يَارێ مُوَالِی
Lazim ew zanit bi halî
Dilber û yarê muwalî

گَزْمَيێنْ قَوْسێ هِلَالِی
دَرْبْ لِنێڤَا سِينَهيَه
Gezmeyên qewsên hilalî
Derb li nîva sîne ye

هێژْ دِبێمْ مَحْبُوبْ نِزَانِی
مِنْ أَوَه رُوحێ کِيَانِی
Hêj dibêm mehbûb nizanî
Min ew e rûh û kiyanî

پُرْسْ نَكِرْ بِيرَا خُوه نَانِی
أَڤْ چِرَا پَرْكَنْدَهيَه ؟
Pirs nekir bîra xwe nanî
Ev çira perkende ye

پُرْسْ نَكِرْ شَاهێ جَهَانِی
يُوسُفێ دَوْرێ زَمَانِی
Pirs nekir şahê cehanî
Yûsifê dewr û zemanî

أَڤْ چِه خَاكه لْآسِتَانِی
بَلْ أَسِيرَكْ ژِ ێنْ مَه يَه
Ev çi xak e l’ asitanî
Bel esîrek j’ên me ye

بُومَه خَاكْ أَزْ لَوْ ژِ رێڤَه
دَا دَمَا يَارْ بێ ژِ وێڤَه
Bûme xak ez lew ji rê ve
Da dema yar bê ji wê ve

دَامَنێ بِگْرِمْ ژِ پێڤَه
چَنْدَكێ مِنْ جَهْدَهيَه
Damenê bigirim ji pê ve
çendekê min cehde ye

چَنْدَكێ طَاقَتْ دِدێرِمْ
بِمْ غُبَارْ بَدْرێ ڤَشێرِمْ
Çendekê taqet didêrim
Bim xubar bedrê veşêrim

گَرْ ژِ چَهْڤَانْ أَزْ بِوێرِمْ
مِنْ زَنَخْدَانْ طَلْبَهيَه
Ger ji çehvan ez biwêrim
Min zenexdan telbe ye

دَا بِنۆشِمْ مَیْ ژِ لێڤێ
مَاوَرَا رَيْحَانُ و سێڤێ
Da binoşim mey ji lêvê
Mawera reyhan û sêvê

لُؤْلُؤێنْ شَكَّرْ دِ نێڤێ
آبێ حَيْوَانْ چَشْمَهيَه
Lûlûyên şekkir di nêvê
Ab-i heywan çeşme ye

چَشْمَهيَا آڤَا حَيَاتێ
شَرْبَتَا قَنْدُ و نَبَاتێ
çeşmeya ava heyatê
Şerbeta qend û nebatê

مِنْ لِدَاغَانْ أَوْ مفَا تێ
جَانْ ژِبۆ شُكْرَانَهيَه
Min li daxan ew mufa tê
Can ji bo şukrane ye

لَوْ كُو سَوْدَا وُ دِينِمْ
هَرْ دَمَا دێمێ دِبِينِمْ
Lew weko sewda û dîn im
Herdema dêmê dibînim

دِينْ دِبِمْ حَيْرَانْ دِمِينِمْ
مُشْتَرِی یَا زُهْرَهيَه ؟
Dîn dibim heyran dimînim
Muşterî ya Zuhre ye

شَمْسْ دِ نێڤْ بُرْجَا شَرَفْ دَا
سَدْ كَوَاكِبْ چَارْ طَرَفْ دَا
Şems di nêv birca şeref da
Sed kewakib çar teref da

مُشْتَرِی هَاتِی بِرَفْ دَا
اِسْتِوَا چُ و قِبْلَهيَه
Muşterî hatî bi ref da
Istiwa çû qible ye

آفِتَابێ دِ اسْتِوَائێ
أَزْ ژِبَرْ ضَرْبُ و جَفَائێ
Afitabê d’ istiwayê
Ez ji ber derb û cefayê

جَانْفِدَا تێمَه لِقَائێ
شُبْهَتێ پَرْوَانَهيَه
Canfida tême liqayê
şubhetê perwane ye

مِنْ تُویِی مَقْصُودْ ژِ ژِينێ
مِنْ ژِ بَرْ مَوْجَا أَڤِينێ
Min tu yî meqşûd ji jînê
Min ji ber mewca evînê

قَصْدْ دِكِمْ دِيدَارُ و دِينێ
مَظْهَرَه بَسْ زێدَهيَه
Sed dikem dîdar û dînê
mezher e bes zêde ye

رُهْنِيَا چَهْڤێنْ نَه بِينَانْ
مُرْشِدێ مَجْذُوبُ و دِينَانْ
Rohniya çehvê nebînan
Murşidê meczûb û dînan

دَارُویێ دَرْدُ و بِرِينَانْ
مِنْ طَلَبْ دِينَا تَهيَه
Darûwê derd û birînan
Min teleb dîna te ye

پینه پێ نَازِكْ مِبَارَكْ
دَيْنَه سَرْ چَهْڤێنْ مِه بَارَكْ
Bêne pê nazik mubarek
Deyne ser çehvên me barek

مِنْ جُرُوحْ خُوشْ بِنْ بِجَارَكْ
رُهْنْ بِبِنْ ڤێ دِيدَهيَه
Min curûh xweş bin bi carek
Rohn bibin pê dîde ye

بِینْ كَفَا نَازِكْ ژِ نُورێ
تِلِّيێنْ جَامَا طَهُورێ
Bên kefa nazik ji nûrê
Tilliyên cama tehûrê

بِهْنْ ژِ مَاوَرْدُ و بُخُورێ
مِنْ زِيَارَتْ تَوْقَهيَه
Bihn ji mawerd û bixûrê
Min ziyaret tewqe ye

دَا لِسَرْ چَهْڤَانْ بِمَالِمْ
بُلْبُلێ وَرْدێنْ بِخَالِمْ
Da li ser çehvan bimalim
Bilbilê werdên bixal im

جَارَكێ رَحْمێ كَه ظَالِمْ
شَفْقَه خُوه حَقّێ وَييَه
Carekê rehmê ke zalim
Şefqexûy heqqê we ye

أَرْ نَكِی رَحْمێ تُو مِيرَۆ
دێ چِه بِتْ حَالێ مَه اِيرۆ
Er nekî rehmê tu mîro
Dê çi bit halê me îro

قَطْ نَه جَارَكْ بێِیْ أَسِيرَۆ
گِرْتِيێ سِی سَالَهيَه
Qet nebê carek esîro
Girtiyê sîsale ye

شُونْجِهێ پَيْكَانُ و نَصْلێ
ژْ تِلِّيێنْ يَاقُوتُ و فَصْلێ
Şoncihê peykan û neslê
J’ tiliyên yaqût û feslê

أَرْ نَكِی دَرْمانْ بِوَصْلێ
ژْ دَرْبُ و تِيرُ و گَزْمَهيَه
Er nekî derman bi weslê
J’ derb û tîr û gezme ye

گَزْمَيێنْ يَارێ كُو بَاڤێ
نَه ژْ مَیُ و قَنْدُ و گُلَاڤێ
Gezmeyên yarê ko bavê
Ne j`mey û qend û gulavê

بێتْ دَوَا کِتْ وَانْ دِ گاڤێ
مَا حَيَاتَكْ لێ هَيَه ؟
Bêt dewa kit wan di gavê
Ma heyatek lê heye

نَه تَنێ قَنْدُ و نَبَاتِی
مَظْهَرێ رُوحُ و حَيَاتِی
Ne tinê qend û nebat î
Mezherê rûh û heyat î

هَمْ بُتُ و عُزَّا وُ لَاتِی
لَوْ مَه دِلْ بُتْخَانَهيَه
Hem but û `Uzza û Lat î
Lew me dil butxane ye

خُونْدێ لَاتێ آزَرِی تُو
بێ چِه شِرِينْ دِلْبَرِی تُو
Xwendê latê Azer î tu
Bê çi şîrîndilber î tu

هَرْ جِهێ لێ پێوَرِی تُو
بێ خِلَافْ أَوْ كَعْبَهيَه
Her cihê lê bêwer î tu
Bêxilaf ew ke`be ye

مَا دِبِتْ بِچْنَه خِلَافێ
تُو وَرَه جَارَكْ نِصَافێ
Ma dibit bêxin xilafê
Ser didit ba vê nisafê

أَرْ بِ لَبْ بێمَه طَوَافێ
مِنْ بِأسْوَدْ سَجْدَهيَه
Er bikî bême tewafê
Min bi eswed secde ye

دَا زِيَارَتْ كِمْ نِشَانێ
بَرْ زُحَلْ بێتِنْ قِرَانێ
Da ziyaret kim nişanî
Ber Zuhel bêtin qiranî

تۆلَهيِمْ سَرْ لْآسِتَانێ
چَهْڤْنێرێ مُوچَهيَه
Tole yim ser l’ asitanî
Çehvenêrê mûçe ye

مَا بِزَهْرێ شَكَّرِينِی
موچَه دی دَا خَفْ بِخُوينِی
Ma bi zehrê şekkerînî
Mûçe dî da xef bixwînî

دَا رَقِيبْ مَلْعُونْ نَبِينِی
پُڕْ (عَلَيْهِ اللَّعْنَه) يَه
Da reqîb mel`ûn nebînî
Pir »`eleyhi l-le`ne« ye

گَرْ نَه بَخْشِی دِلْ مُرَادێ
ژْ وێ حَيَاتُ و خَمْرُ و بَادێ
Ger bibexşî dil muradê
J’ wê heyat û xemr û badê

دێ بِكِمْ گِلَّهُ و دَادێ
دَادْ مَه دِيسَا دْ بَرْ تَه يَه
Da nekim gille û dadê
Dad me dîsa ber te ye

گُهْ بِدَه بَرْ گِلْهُ و دَادَانْ
حَاكِمێ شَهْرُ و بِلَادَانْ
Guh bide ber gilh û dadan
Hakimê şehr û biladan

دێ تُو دَاخُوازُ و مُرَادَانْ
دِي كَسێ بێ چَارَهيَه
Dê tu daxwaz û muradan
Dî kesê bêçare ye

دێ تُو دِيسَا شَفْقَتێ كِی
بْأَوْ نِشَانَا جَبْهَتێ كِی
Dê tu dîsa şefqetê kî
B’ ew nişana cebhetê kî

مَه ژْ حَرِيمێنْ خِدْمَتێ كِی
مَحْرَمێنْ بێ پَرْدَهيَه
Me j’ herêmên xidmetê kî
Mehremên bêperde ye

بێ نِشَانینْ مَه نِشَانْ كِی
مَاهُ و خُرْشِيدێ قِرَانْ كِی
Bê nişanên me nişan kî
Mah û Xurşîdê qiran kî

بَنْدَه كَلْبێ آسِتَانْ كِی
دُورْ نَكِی خُوشْ تۆلَهيَه
Bende kelbê asitan kî
Dûr nekî xweş tole ye

دَا دَمَا صُحْبَتْ بِجۆشْ بِی
جَامْ بِخُوه ژْ لَعْلَانْ بِنۆشْ بِی
Da dema suhbet bi coş bê
Cam bi xweş le`lan bi noş bê

مَه ژْ حَبِيبْ سَدْ دَنْگْ سُرۆشْ بِی
دِينْبَرُ و پُرْ عِشْوَهيَه
Me j` hebîb sed deng surûş bê
Dînber û pir`işwe ye

شَرْبَتَا وێ جَامُ و طَاسێ
يَارْ کُو تِێ بێتْ اِنْعِكَاسێ
Şerbeta wê cam û tasê
Yar ko tê bête ‘n`ikasê

بێتْ مَه ژِی فَيْضَكْ ژِ كَاسێ
آبێ حَيْوَانْ أَوْ بْخُويَه
Bêt me jî feydek ji kasê
Ab-i heywan ew bi xwe ye

اێ ژِ ڤێ ظَرْفێ ڤَخُوارِی
خُوَانْدِی أَوْ خَطَّێ غُبَارِی
Ê ji vê zerfê vexwarî
Xwendî ew xettê xubarî

مَسْتِيَا چَهْڤێنْ خُمَارِی
قَنْجْ دِبێ أَوْ زێدَهيَه
Mestiya çehvên xumarî
Qenc dibê ew zêde ye

مِنْ لِدِلْ تِيرَكْ مُغُلْ دِی
تێکْ ژِ بَرْ خُونێ قِزِلْ دِی
Min li dil tîrik muxil dî
Têk ji ber xwînê qizil dî

لێ دِبێمْ دَرْدێ كُو دِلْ دِی
هێژْ ژِ چَهْڤێنْ شَهْلَهيَه
Lê dibêm derdê ko dil dî
Hêj ji çehvên şehle ye

رۆهْنِيَا چَهْڤێنْ «مَلَایی»
خَالِقێ حُسْنَا تَه دَایی
Rohniya çehvên Melayî
Xaliqê husna te dayî

حُبْ تَنێ دَا مِنْ گَدَایی
حُسْنُ و حُبْ يَلْ چَشْنَهيَه
Hub tinê da min gedayî
Husn û hub yek çeşne ye

دِيتِيَه نُورَا يَقَقْ مَه
سَدْ نَسَقْ لَوْ تێنْ سَبَقْ مَه
Dîtiya nûra yeqeq me
Sed neseq lew tên sebeq me

پُڕْ نَه بِی أَرْزَانْ لِحَقْ مَه
لێ «مَلَا» خُوشْ بَنْدَهيَه
Pir nebî erzan li heq me
Lê Mela xweş bende ye

Melayê Cizîrî Dîvanı

15. yüzyılda Cizre'de yaşamış olan Ahmed Cüzeyrî'nin (Molla Cüzeyrî) Divan'ı.